วิถีชีวิตของชุมชนและการเสริมสร้างความยืนหยัดด้วยแนวคิดการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่

ความเข้าใจเกี่ยวกับการโยกย้ายถิ่นฐานและความเปราะบางของวิถีชีวิตชุมชนในบริบทของความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อม

โครงการย่อยนี้มุ่งเน้นประเด็นเกี่ยวกับความเปราะบางและความยืนหยัดของวิถีชีวิตชุมชนท้องถิ่นจากความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและทำความเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของการโยกย้ายถิ่นฐานกับวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่น

ประเทศไทยประสบกับปัญหาภัย น้ำท่วม และภูมิอากาศแบบสุดขีดตั้งแต่อดีตมาโดยตลอด อาทิ อุทกภัยในปี 2553 ครอบคลุมพื้นที่ 54 จังหวัด และมหาอุทกภัยในปี 2554 ซึ่งส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชากรมากกว่าล้านคน จะเห็นได้ว่าเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นเหล่านี้ล้วนส่งผลกระทบต่อพื้นที่ชนบท ซึ่งประชากรส่วนใหญ่ยังคงพึ่งพิงอยู่กับวิถีการทำการเกษตรทั้งในเชิงการผลิตเพื่อยังชีพและแหล่งรายได้ ทั้งนี้ การโยกย้ายถิ่นฐานในพื้นที่ชนบทมีอยู่หลากหลายรูปแบบทั้งการเคลื่อนย้ายถิ่นฐานภายในประเทศและ ต่างประเทศ การโยกย้ายถิ่นฐานถือเป็นแนวทางหนึ่งในการปรับตัวที่สอดคล้องกับฤดูกาลทางการเกษตร ความแปรปรวนของภูมิอากาศ การใช้ที่ดิน และวิกฤตเศรษฐกิจ ซึ่งความสัมพันธ์ระหว่างความเปราะบางและความยืนหยัด (vulnerability and resilience) การโยกย้ายถิ่นฐานและการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ (migration and translocality) เป็นประเด็นหลักของการศึกษาวิจัยภายใต้โครงการย่อยนี้

เป้าหมาย:  โครงการย่อยนี้เน้นการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบของความเปราะบางและความยืนหยัดจากความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในระดับครัวเรือนและชุมชน โดยมีโจทย์วิจัยดังต่อไปนี้ ครัวเรือนหรือชมชุนเปิดรับกับความเสี่ยงที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศอะไร? ใครคือกลุ่มที่มีเปราะบาง? ใครคือกลุ่มที่มีความยืนหยัดและเพราะเหตุใด? รูปแบบ/แนวทางรับมือและปรับตัวที่เหมาะสมควรเป็นอย่างไร? ปัจจัยอะไรหรือทรัพยากรอะไรที่มีความสำคัญต่อแนวทางในการปรับตัว และเพราะเหตุใด? บทบาทของการโยกย้ายถิ่นฐานที่มีต่อวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นเป็นอย่างไร? รูปแบบของการโยกย้ายถิ่นฐานที่ต่างกันส่งผลอย่างไร? ความแตกต่างในเชิงพื้นที่และช่วงเวลาในการโยกย้ายถิ่นฐานเป็นอย่างไร?

วิธีการศึกษาวิจัย:  โครงการย่อยนี้จะเน้นการวิเคราะห์ความเปราะบางและความยืนหยัด โดยจะประยุกต์ใช้กระบวนการในการศึกษาหลากหลายรูปแบบ โดยจะประยุกต์ใช้การประเมินชุมชนแบบมีส่วนร่วม (PRA) ร่วมกับการเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึกทั้งในเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพทางสังคมศาสตร์

โครงการย่อยนี้จะเชื่อมโยงกับโครงการย่อยอื่นๆ และจะให้ข้อมูลที่สำคัญเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทำการเกษตร ความเสี่ยงจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ความเปราะบางและความยืนหยัดของชุมชนท้องถิ่นในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ซึ่งจะนำไปสู่การศึกษาภายใต้โครงการย่อยอื่น ๆ อาทิ เครือข่ายทางสังคมและการเสริมสร้างความยืนหยัดจากการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ รูปแบบการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ทางสังคม ตลอดจน ธรรมาภิบาลในการเสริมสร้างความยืนหยัดจากการเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่

_MG_5295.JPG

» น้ำท่วมหลังเกิดฝนตกหนักในพื้นที่ภาคเหนือ (ภาพ: TransRe/S. Naruchaikusol)

Prof_Naruchaikusol.jpg

รายละเอียดเพิ่มเติมกรุณาติดต่อ

» โสภณ นฤชัยกุศล (ภาษา: ไทย และ อังกฤษ)

» ดร.พัทริค ศักดาพลรักษ์ (ภาษา: เยอรมัน ไทย และ อังกฤษ)

 

Sponsored by

bundesministerium.png

 

Who we are

We are a BMBF supported research group seeking to decipher the relationships between migration, translocality, and social resilience to climate change in Thailand. Our working group is based at the Department of Geography at the University of Bonn, Germany. Get to know our team...

 

Logo_Uni_Bonn_Geo_sw.jpg

พวกเราคือใคร?

เรา คือ กลุ่มวิจัยฯ ภายใต้การสนับสนุนของกระทรวงศึกษาและวิจัยแห่งสหพันธ์รัฐ (BMBF) มีความสนใจในการสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างการโยกย้ายถิ่นฐาน การเชื่อมโยงระหว่างพื้นที่ และความยืนหยัดทางสังคมจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในประเทศไทย โดยทางกลุ่มวิจัยฯ เป็นส่วนหนึ่งของภาควิชาภูมิศาสตร์ มหาวิทยาลัยบอนน์ สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี รายละเอียดเพิ่มเติม ...

 

 

 

Project Video


OA | OC